Kahramanmaraş merkezli 7.7 ve 7.6 büyüklüğünde meydana gelen ve 10 ilde yıkıma neden olan deprem sonrasında vatandaşlar deprem anında yapılması gerekenleri araştırmaya başladı.
AFAD yayımladığı deprem kılavuzuyla, deprem anında ve sonrasında neler yapılması gerektiği ayrıntılarıyla paylaştı.
Deprem anında kesinlikle panik yapmadan hareket etmek gerekiyor ve özellikle kapalı alandaysanız bazı önlemleri almanız gerekir. Deprem anında neler yapmanız gerektiğini öğrenerek, kendinizi ve sevdiklerinizi koruyabilirsiniz. İşte deprem anında neler yapılması gerekenler ve hayat kurtaran bilgiler.
DEPREM ANINDA BİNA İÇİNDEYSENİZ
1- Kesinlikle panik yapmayınız.
2- Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere vb. eşyalardan uzak durunuz.
3- Varsa sağlam sandalyelerle desteklenmiş masa altına veya dolgun ve hacimli koltuk, kanepe, içi dolu sandık gibi koruma sağlayabilecek eşya yanına çömelerek veya uzanarak kendinize hayat üçgeni oluşturun. Başınızı iki elinizin arasına alarak veya bir koruyucu (yastık, kitap vb) malzeme ile koruyun. Sarsıntı geçene dek bekleyin. Güvenli bir yer bulup, diz üstü ÇÖK, baş ve enseyi koruyacak şekilde KAPAN, düşmemek için sabit bir yere TUTUN hareketini yapın. Deprem sırasında sarsıntı durana kadar olduğunuz yerde kalın.
4- Cam, pencere, dışarıya bakan duvar ve kapılardan, aydınlatma tesisatı veya armatürü gibi üzerinize düşecek her tür eşyadan uzak durun.
5- Sarsıntı başladığında yataktaysanız orada kalın. Üzerinize düşecek ağır bir eşya yoksa bir yastıkla başınızı koruyun; varsa en yakındaki güvenli alana geçin.
6- Size yakın çok sağlam ve yüke dayanıklı bildiğiniz bir kapı değilse, kapıyı kullanmayın. Çoğu iç mekan kapısı basitçe inşa edilmiştir ve sizi korumaktan uzaktır.
7- Merdivenlere ya da çıkışlara doğru koşmayın. Sarsıntı bitene kadar içeride kalın, ancak sarsıntı bitince dışarı çıkmak güvenlidir.
8- Sarsıntı sırasında binayı terk etmeye çalışmayın.
9- Araştırmalar, çoğu yaralanmanın bina içinde hareket ederken veya dışarı çıkmaya çalışırken oluştuğunu göstermektedir.
10- Balkona çıkmayın.
11- Balkonlardan ya da pencerelerden atlamayın.
12- Asansör kullanmayın.
13- ACİL DURUMLARI ve YANGINLARI bildirmek dışında telefonları KULLANMAYIN. Kibrit ve çakmak YAKMAYIN, elektrik düğmelerine DOKUNMAYIN. Elektriklerin kesilebileceğinin; yangın alarmlarının çalışabileceğinin ve yangın söndürme sistemlerinin devreye girebileceğinin farkında olun.
14- Tekerlekli sandalyede iseniz tekerlekleri kilitleyerek başınızı ve boynunuzu korumaya alın.
Mutfak, imalathane, laboratuvar gibi iş aletlerinin bulunduğu yerlerde; ocak, fırın vb. cihazları kapatın. Dökülebilecek malzeme ve maddelerden uzaklaşın.
15- Sarsıntı geçtikten sonra elektrik, gaz ve su vanalarını kapatın; soba ve ısıtıcıları söndürün. Diğer güvenlik önlemlerini alın; daha önceden hazırlanmış acil durum çantası ile gerekli olan eşya ve malzemeyi yanınıza alarak binayı daha önce tespit ettiğiniz yoldan derhal terk edip toplanma bölgesine gidin.
16- Her büyük depremden sonra mutlaka artçı deprem olur. Artçı depremler zaman içerisinde seyrekleşir ve büyüklükleri azalır. Artçı depremler hasarlı binalarda zarara yol açabilir. Bu nedenle sarsıntılar tamamen bitene kadar hasarlı binalara girmeyin.
17- Artçı depremler sırasında da ana depremde yapmanız gerekenleri yapın.
DEPREMDE BİNA DIŞINDA AÇIK ALANDAYSANIZ
1- Dışarıda kalın.
2- Enerji hatlarından, diğer binalardan, direklerden, ağaçlardan ve duvar diplerinden uzaklaşın.
3- Açık arazide çömelerek etraftan gelen tehlikelere karşı hazırlıklı olun.
4- Deniz kıyısından uzaklaşın.
5- Toprak kayması, taş veya kaya düşebilecek yamaç altlarında bulunmayın. Böyle bir ortamda bulunuyorsanız, en seri şekilde güvenli bir ortama geçin.
6- Binalardan düşebilecek baca, cam kırıkları ve sıvalara karşı tedbirli olun.
7- Toprak altındaki kanalizasyon, elektrik ve gaz hatlarından gelecek tehlikelere karşı dikkatli olun.
8- En büyük tehlike binaların dış duvarlarının yıkılmasıdır. Depremlerdeki ölümlerin önemli bir kısmını bina içinden dışarı kaçarak enkaz altında kalanlar oluşturabilmektedir. Deprem sırasındaki yer hareketi nadiren ölüme veya yaralanmaya sebep olur. Depremle ilgili çoğu ölüm çöken duvarlar, parçalanan camlar ve düşen eşyalardan kaynaklanmaktadır.
DEPREMDE ARAÇ KULLANIYORSANIZ
1- Araç kara yolunda seyir halindeyken sarsıntı olursa ve bulunduğunuz yer güvenli ise ( bina, ağaç, direkler yanında, üst geçit altlarında durmaktan sakınarak) yolu kapatmadan, sağa yanaşıp durun. Kontak anahtarını yerinde bırakıp, pencereler kapalı olarak araç içerisinde kalın.
2- Sarsıntının geçmesini ihtiyatla bekleyin. Depremde hasar gören yol, köprü ve rampaları kullanmayın.
3- Normal trafikten, ağaçlardan, direklerden ve enerji nakil hatlarından mümkün olduğu kadar uzaklaşın. Ancak sarsıntı durduktan sonra açık alanlara gidin.
4- Araç meskun mahallerde ise ya da güvenli bir yerde değilse aracı durdurun; kontak anahtarını üzerinde bırakarak aracı terk edin ve açık alanlara gidin.
5- Bir tünelin içinde iseniz ve çıkışa yakın değilseniz, aracınızı durdurup aşağıya inin ve aracınızın yanına yan yatarak ayaklarınızı karnınıza çekin, ellerinizi de başınızın üstüne kavuşturun.
6- Kapalı bir otoparkta iseniz; arabanızın dışına çıkıp yanına yatın. Üzerinize yıkılacak tavan, tünel gibi büyük kitleler aracı belki ezecek, ama yok etmeyecektir. Araç içinde olduğunuz takdirde, üzerinize düşen bir parça ile ezilmenize sebep olabilir.
ENKAZ ALTINDA KALDIYSANIZ
1- Kibrit ve çakmak yakmayın.
2- Hareket etmeyin ve toz kaldırmayın.
3- Ağzınızı ve burnunuzu mendil ya da kıyafetinizle kapatın.
4- Borulara ya da duvarlara vurarak yerinizi arama kurtarma ekiplerine bildirmeye çalışın ve ıslık çalın. Bağırmayı son çare olarak kullanın. Çünkü bağırmak tehlikeli boyutlarda toz yutmanıza neden olabilir.
DEPREM ÇANTASI NASIL HAZIRLANIR?
Gıda: Yüksek kalorili, vitamin ve karbonhidrat içeren, su kaybını önleyen ve dayanıklı (çabuk bozulmayan) gıdalar (Konserve, kuru meyveler, tahin–pekmez, meyve suyu, vb.).
Önemli belge fotokopileri
Kimlik kartları (nüfus cüzdanı, ehliyet vb.)
Tapu, sigorta, ruhsat belgeleri
Zorunlu Deprem Poliçesi
Diplomalar, Pasaport, banka cüzdanı vb.
Diğer (evcil hayvan sağlık karnesi, vb.)
Giyecekler: İç çamaşırı, Çorap, Yağmurluk, İklime uygun giysiler, Su, Her bir aile üyesi düşünülerek yeterli içme suyu alınmalı.
Hijyen malzemeler: Sabun ve Dezenfektanlar, Diş fırçası ve macunu, Islak mendil, Tuvalet kâğıdı, Hijyenik ped.
Diğer malzemeler: İlk yardım çantası, Uyku tulumu veya battaniye, Çakı, düdük, küçük makas, Kâğıt, kalem, Pilli radyo, el feneri ve yedek piller (dayanıklı/uzun ömürlü pil seçilmeli)
Kaç Tane Acil Durum Çantası Alınması Gerekir?
Sürekli bulunduğunuz ev ve iş yeri gibi alanlarda birer tane acil durum çantası bulunması gerekir. Acil durum çantaları; deprem, sel ya da yangın gibi durumlarda yapıyı tahliye ederken unutmayacağınız bir yerde olmalıdır. Bebek, çocuk ya da evcil hayvanlar için yetişkinlerin çantalarına özel olarak mama, bez ve ekstra kıyafet gibi ihtiyaç malzemeleri eklenir. Son olarak acil durum çantalarına eklediğiniz ilaç, yiyecek ve içecek gibi malzemelerin düzenli olarak kontrollerini yapıp gerekirse değiştirmelisiniz.
YAŞAM ÜÇGENİ NEDİR?
Depremlerin ardından enkazlardan birçok depremzede ‘yaşam üçgeni’ sayesinde yaşama tutunuyor. Yaşam üçgeni, devrilmeyen eşyaların yarattığı bir boşluk ile oluşuyor, bu boşluğa denk gelen depremzedelerin hayatta kalma olasılığı da artıyor.
Depreminin de etkisiyle ‘çök kapan tutun' yöntemi ve ‘hayat üçgeni'ni oldukça sık duyar olduk. ‘Çök kapan tutun' yöntemi hedef küçülterek korunma çalışmayı ifade ediyor. ‘Yaşam üçgeni' ise olası bir yıkılma durumunda bina içinde oluşan yaşam alanlarını belirtmek için kullanılıyor.
Sadece yaşam üçgenini yaşama tutunmak için yeterli olmuyor. Zira yaşam üçgeni denilen şey, devrilmeyen eşyaların yarattığı bir boşluk, bu boşluğu oluşturulmasını sağlamak ve deprem anında ‘Çök kapan tutun' yapmak gerekiyor.
